Machineverordening 2027: wat verandert er voor machinebouwers?

Wat is de Machineverordening precies?

De Machineverordening (EU) 2023/1230 is de opvolger van de bekende Machinerichtlijn 2006/42/EG. Het belangrijkste verschil zit al in het woord: een verordening geldt rechtstreeks in alle EU-lidstaten, zonder dat landen het nog in eigen wetgeving hoeven om te zetten. De regels zijn dus overal in de EU hetzelfde.

De verordening is al in werking getreden, maar wordt van toepassing vanaf 20 januari 2027. Er is geen overgangsperiode: machines die vanaf die datum op de markt komen, moeten aan de nieuwe eisen voldoen.

De belangrijkste veranderingen

Voor machinebouwers zijn dit de punten die het meest opvallen:

• Software, cybersecurity en AI. De verordening houdt rekening met moderne machines. Zaken als besturingssoftware en digitale veiligheid krijgen een duidelijkere plek in de eisen en in het technisch dossier.
• Digitale gebruiksaanwijzing mag. De handleiding mag voortaan digitaal worden aangeboden (bijvoorbeeld via een link of QR-code), mits die beschikbaar blijft en de gebruiker op verzoek nog steeds een papieren versie kan krijgen.
• "Substantiële wijziging". Wie een bestaande machine ingrijpend aanpast, kan daarmee juridisch als fabrikant worden gezien — met alle verplichtingen die daarbij horen.
• Documentatie langdurig bewaren. De technische documentatie moet jarenlang beschikbaar blijven (in de orde van tien jaar), zodat je ook later nog kunt aantonen dat een machine voldeed.
• Meer verantwoordelijkheid in de keten. Ook importeurs en distributeurs krijgen duidelijker omschreven plichten.

Wat betekent dit concreet voor jou?

De rode draad is: de documentatie wordt belangrijker, strenger en moet langer kloppen. Veel machinebouwers regelen hun risicobeoordeling en technisch dossier nu nog in Word, Excel en losse mappen. Dat werkt — totdat er iets wijzigt aan de machine, of tot je jaren later bij een audit de juiste versie moet terugvinden. Juist dan loopt een los documentenbestand vaak achter op de werkelijkheid.

Kortom: het is slim om je dossiervorming nú op orde te brengen, in plaats van te wachten tot januari 2027.

Wat kun je nu al doen?

• Breng in kaart welke machines je op de markt brengt en of hun dossiers compleet en actueel zijn.
• Check je risicobeoordelingen (volgens EN ISO 12100) en of de genomen maatregelen goed zijn vastgelegd.
• Zorg voor één plek waar je risicobeoordeling, technisch dossier, conformiteitsverklaring en handleiding bij elkaar staan — en waar een wijziging meteen zichtbaar is.
• Denk na over je gebruiksaanwijzing: wil je die digitaal aanbieden, en hoe houd je 'm jarenlang beschikbaar?
• Volg de ontwikkelingen, want de details worden de komende tijd verder uitgewerkt.

Precies hiervoor bouw ik Mekova: één Nederlands systeem waarin de risicobeoordeling, het technisch dossier, de CE-verklaring en de digitale handleiding samenkomen — met die bewaarplicht ingebouwd. Mekova is nog volop in ontwikkeling; ik bouw het samen met machinebouwers die er straks mee werken.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg voor jouw specifieke situatie de actuele wettekst of een specialist/aangemelde instantie.

Werk je zelf aan CE-dossiers? Ik hoor graag hoe jullie dit nu aanpakken. info@mekova.eu

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Controleer de exacte eisen in de actuele wettekst of bij een specialist of aangemelde instantie.